Het is 21 oktober 2015. Een onvergetelijke dag. De dag die mijn verjaardag is.  De dag ook, die geschetst wordt in de sci-fi filmklassieker ‘Back to the future’ als een soort doel waar we naar toe willen. De dag die daarom vandaag de nieuwsrubrieken schreeuwerig vult met beschouwingen over de verzonnen spectaculaire innovaties die dertig jaar geleden nog zo ver weg leken. En de dag waarop STECR haar werkwijzer ‘Eigen Regie’ presenteert. Is dit een dag waarvan wij over dertig jaar tegen elkaar zullen zeggen: “Ik was er bij!”?

Nou ja – dat is misschien wel wat te veel van het goede. Maar als bedenker van PIM wil ik  deze presentatie vandaag zeker niet missen.

De locatie voor de presentatie van deze werkwijzer  is representatief voor het gevoel dat de dagsprekers er bij hebben. Geen saai congres-centrum, maar een partycentrum aan de rand van Utrecht. Het is feest. En in een feestzaaltje gevuld met ongeveer 100 verzuimprofessionals ben ik deelgenoot van de presentatie van deze “één punt nul versie” van de werkwijzer.

STECR voorzitter Thom Wildeboer geeft de aftrap. Ongeveer een jaar geleden begonnen, in september 2014, ligt het gedrukte exemplaar nu voor ons, zo vertelt hij. Ofschoon niet zo gepland, is de totstandkoming in twee fasen verlopen. Aanvankelijk was het een ‘Maatwerk Wijzer’. Maar als gevolg van feedback uit het veld is in de tweede fase de focus verschoven van het juridische kader van de maatwerkregeling (tegenover het wettelijke ‘vangnet’) naar Eigen Regie. Hoewel niet uitgesproken, maak ik er uit op dat de naamsverandering wil uitrdrukken dat er (kennelijk) arbodiensten zijn die organisaties kunnen begeleiden en/of ondersteunen bij Eigen Regie. Dus dat ‘vangnet’ en eigen regie elkaar niet per sé hoeven uit te sluiten.

Reijer Pille begint zijn voordracht met een dankwoord richting de Inspectie SZW. Pratend over ‘Eigen Regie’ en de uiteenlopende kwaliteit van aanpak en begeleidende dienstverlening werd het idee geboren om een objectief toetsingskader te scheppen. Een leidraad. En de werkwijzer Eigen Regie die vandaag gepresenteerd wordt, is het resultaat van die idee. Pille gaat in op het kwadranten-model van Falke en Verbaan dat in 2005 het daglicht zag. Hij geeft aan dat dit model vandaag “één kwadrant” te kort komt. Dit vijfde kwadrant geeft aan dat sommige organisaties verder zijn dan wat indertijd als de eredivisie van de verzuimaanpakken werd gezien. Eigen Regie is niet een ‘stand van zaken’ die bereikt kan worden, maar een fase in de ontwikkeling van ‘Geen Eigen Regie’ naar vraaggestuurde arbodienstverlening, waarbij….

En daar neemt Ton van Oostrum de introductie over. Eigen Regie kan van alles-en-nog-wat zijn, en alles kan ge-etiketteerd worden als Eigen Regie. Maar Eigen Regie betekent in ieder geval: een verzuimaanpak met de werkgever in de regie rol – volgens de definitie van deze werkwijzer. De werknemer niet in de rol van lijdelijkheid, maar een autonome arbeidskracht die zijn eigen verantwoordelijkheid heeft en kent. De invoering vraagt ‘opbouw-werk’ , doet een beroep op het innoverend vermogen van organisaties.

Kerst Zwart, de volgende spreker benadrukt dat Eigen Regie staat voor: betrokkenheid, eigenaarschap,  verantwoordelijkheid en samen doen. Eigen Regie vergt een visie waarbij de  werknemer respectvol wordt aangesproken. De werknemer is ‘autonoom’, maakt zijn eigen keuzes, maar heeft en neemt ook eigen verantwoordelijkheden.
Zwart benadrukt verder, net als de andere sprekers, dat Eigen Regie niet slechts de instemming van, maar -de juridisch verder gaande – overeenstemming met de Ondernemingsraad vergt. Je moet het er samen mee eens zijn als werkgever en werknemersvertegenwoordiging, er samen voor gaan. Als er een antagonistische dynamiek  heerst tussen bestuur en OR, dan komt eigen regie niet van de grond. Organisaties doen er verstandig aan te investeren in het realiseren van een optimale samenwerking met de werknemersvertegenwoordiging, zo luidt zijn advies.

De laatste spreker is Igor Jansen, jurist. Hij belicht een aantal juridische ontwikkelingen die relevant zijn voor het onderwerp. Zoals bijvoorbeeld de brief die het College Bescherming Persoonsgegevens verzonden heeft aan de beheerders van online verzuimsystemen. In die brief doet het CBP uit de doeken dat zij een aantal concrete maatregelen verlangen om te beschermen tegen ongeautoriseerde toegang tot gegevens. Verder verhaalt hij dat als resultaat van een wijziging in de Arbeidsomstandighedenwet de rol van de preventiemedewerker zicht gaat wijzigen. Ook de rol van de bedrijfsarts gaat  veranderen. Niet langer sociaal -medisch “begeleiden” maar “adviseren” wordt diens kerntaak. En verder verwerft de werknemer een juridisch recht op een second opinion als hij meent niet uit de voeten te kunnen met de beoordeling van zijn bedrijfsarts. Waar dat toe gaat leiden is de grote vraag. Er bestaat immers een kans dat er artsen de markt opstromen die werknemer-gevallige advisering tot hun core-business gaan maken.

En daarmee zijn we slechts iets meer dan een uur verder. Wat mij betreft: lekker korte speeches, leuke voordrachten. Na de koffiebreak is er ruimte voor discussie, zo luidt de aankondiging. Discussie? Dat is toch fnuikend voor de feeststemming? En dus maak ik mij uit de voeten. Nagenieten van de presentaties, en vooruitblikkend op een gezellig etentje. Want ik ben jarig vandaag – of had ik dat al gezegd?

Eigen Regie implementeren? Makkelijker gezegd dan gedaan. Zoals de sprekers tijdens de presentatie van de werkwijzer al aangaven, zijn er de nodige valkuilen.

Deze youtube presentatie gaat in op de praktische kant van de zaak: hoe krijgen we spreekwoordelijk ‘alle neuzen-dezelfde-kant-op’?